‌آيين‌نامه اجرايي حمل و نقل جاده‌اي مواد خطرناك


‌هيأت وزيران در جلسه مورخ 22/12/1380  بنا به پيشنهاد شماره 10688.11 مورخ 26/7/1378  وزارت راه و ترابري و به استناد ماده (14)‌اصلاحي قانون رسيدگي به تخلفات و اخذ جرايم رانندگي - مصوب 1376 - آيين‌نامه اجرايي حمل و نقل جاده‌اي مواد خطرناك را به شرح زير‌تصويب نمود:


‌فصل اول: كليات و تعاريف
‌ماده 1- اصطلاحات به كار رفته در اين آيين‌نامه به شرح زير تعريف مي‌شوند:
‌الف - متصدي حمل و نقل: منظور از متصدي حمل و نقل در اين آيين نامه، كليه شركتها و مؤسسات حمل و نقل، سازمانها، كارخانجات و... اعم از‌دولتي و غير دولتي مي‌باشند كه به حمل و نقل، سازمانها، كارخانجات، و... اعم از دولتي و غير دولتي مي‌باشند كه به حمل و نقل محمولات خطرناك(‌توليدات يا مواد اوليه) مبادرت مي‌ورزند:
ب - مواد خطرناك: موادي كه نسبت به بهداشت يا سلامتي انسان، حيوان و محيط زيست ذاتاً خطرزا بوده و مشمول يكي از طبقه بندي‌هاي نه گانه زير‌مي‌باشند:
1- طبقه يك: اين طبقه به سه دسته تقسيم بندي مي‌شود:
1-1- مواد و محصولات منفجره
1-2- محصولات و كالاهايي كه با مواد منفجره انباشته گرديده‌اند.
1-3- محصولات و كالاهايي كه ايجاد آتش سوزي و احتراق مي‌نمايند.
2- طبقه دو: اين طبقه مشتمل است بر گازهاي تحت فشار مايع نشده و گازهاي نامحلول تحت فشار.
3- طبقه سه: اين طبقه مشتمل است بر مايعات قابل اشتغال.
4- طبقه چهار: اين طبقه به سه دسته تقسيم بندي مي‌شود:
1-4- جامدات قابل اشتعال.
2-4- موادي كه داراي قابليت آتش سوزي و آتش افروزي خود به خود مي‌باشند.
3-4- موادي كه بر اثر تماس با آب يا مجاور با رطوبت، گازهاي قابل اشتعال توليد مي‌كنند.
5- طبقه پنج: اين طبقه به دو دسته تقسيم بندي مي‌شود:
1-5- موادي كه باعث ايجاد زنگ زدگي مي‌شوند.
2-5- پراكسيدهاي آلي
6- محصولات سمي
2-6- مواد و محصولات متعفن كه باعث ايجاد و نشر بيماريهاي عفوني مي‌گردند.
7- طبقه هفت: مواد راديواكتيو
8- طبقه هشت: مواد خورنده و اسيدها
9- طبقه نه: مواد و محصولات خطرناك متفرقه
‌فهرست و اقسام مواد خطرناك كه تحت هر يك از طبقات نه گانه فوق قرار مي‌گيرند در زمينه «‌ز» اين آيين‌نامه آمده است. همچنين در ميان مواد خطرناك‌موضوع طبقات 2 و 4، موادي وجود دارند كه از حيث اهميت خطر و نحوه حمل، علاوه بر مقررات كلي داراي شرايط خاصي هستند كه شرح هر يك از‌طبقات مذكور به ترتيب در ضميمه «ح» و «ط» اين آيين‌نامه آمده است.
‌ماده 2- انجام هر گونه عمليات حمل و نقل جاده‌اي مواد خطرناك از نقطه‌اي به نقطه ديگر در داخل كشور مستلزم رعايت مقررات و ضوابط مندرج در‌اين آيين‌نامه مي‌باشد:
‌تبصره - برنامه زمان بندي و مراحل اجراي مفاد آيين‌نامه به شرح زير است:
1- كليه شرايط و ضوابط مربوط به فصول اول و دوم اين آيين‌نامه در خصوص كليات و مقررات مربوط به عمليات بارگيري، حمل و نقل و باراندازي‌مواد خطرناك پس از تصويب آيين‌نامه لازم الاجراء مي‌باشد.
2- كليه شرايط و ضوابط فصل سوم آيين‌نامه در خصوص مقررات مربوط به وسايل نقليه حامل مواد خطرناك حداكثر تا 1 سال پس از تاريخ تصويب‌آيين‌نامه لازم الاجراء مي‌باشد. با وجود اين مهلت رعايت مقررات مربوط به فصل سوم براي وسايل نقليه حامل مواد سوختي در كشور 2 سال پس از‌تصويب آيين‌نامه است.
3- كليه شرايط و ضوابط فصل چهارم اين آيين‌نامه در خصوص مقررات مربوط به راننده و كمك راننده وسايل نقليه حداكثر تا شش ماه پس از تاريخ‌تصويب آيين‌نامه لازم الاجراء مي‌باشد و كليه متصديان حمل و نقل موظفند ظرف مدت ياد شده اقدامات لازم را براي اجراي آن به عمل آورند.
‌ماده 3- راننده وسيله نقليه حامل مواد خطرناك بايد همواره، حين عمليات حمل و نقل كالاي خطرناك اسناد مربوط به خصوصيات و نحوه حمل اين‌گونه كالاها را وفق ضميمه «ج» اين آيين‌نامه در اختيار داشته باشد تا هنگام درخواست مقامات ذيصلاح ارايه نمايد.
‌ماده 4- وسايل حمل و نقل حامل مواد و محمولات خطرناك بايد در حين عمليات حمل و نقل كليه نشانه‌ها و علايم مندرج در ضميمه «‌الف» اين‌آيين‌نامه را دارا باشند.
‌ماده 5- فرستنده كالا و محصول خطرناك مكلف است پيش از تنظيم قرارداد حمل و نقل كالا، طي اظهارنامه‌اي مطابق فرم پيوست شماره يك از‌ضميمه «ب» متصدي حمل و نقل را از خطرناك بودن محموله و همچنين نوع خطر و اقدامات احتياطي كه بايد در حين حمل و نقل كالاي موصوف به‌عمل آيد، مطلع نمايد.
‌تبصره - چنانچه متصدي حمل و نقل از وجود كالاي خطرناك آگاه نشده باشد، پس از وقوف به موضوع بايد با هماهنگي سازمان حفاظت محيط زيست‌يا واحدهاي تابعه آن و كسب اجازه مدعي العموم حوزه قضايي محل توقف نسبت به تخليه محموله اقدام نموده يا به محل بارگيري عودت نمايد. در‌اين شرايط صاحب كالا مطابق قوانين و مقررات موجود مسئول جبران كليه خسارتها و هزينه هايي است كه از تحويل چنين كالايي به متصدي حمل و‌نقل، شخص ثالث يا دولت وارد گرديده است.
‌ماده 6- در صورت عدم رعايت ضوابط و دستورالعمل‌هاي مندرج در اين آيين‌نامه با تخلفات به شرح زير برخورد خواهد شد:
‌الف - مؤسسات و شركتهاي حمل و نقل جاده‌اي براساس ماده 13 مقررات و آيين‌نامه حمل و نقل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعاليت و تعطيلي‌شركتها و مؤسسات حمل و نقل جاده‌اي موضوع ماده 14 اصلاحيه قانون نحوه رسيدگي به تخلفات و اخذ جرايم رانندگي.
ب - رانندگان وسايل نقليه براساس جداول جرايم رانندگي موضوع ماده 2 قانون نحوه رسيدگي بر تخلفات و اخذ جرايم رانندگي.


‌فصل دوم: مقررات مربوط به عمليات بارگيري، حمل و نقل و باراندازي مواد و محمولات خطرناك
‌ماده 7- چنانچه متصدي حمل و نقل قصد حمل مواد خطرناك را دارد كه در طبقه بندي مواد خطرناك تحت طبقات 1و 6 و 8 و 9 شناسايي گرديده‌اند‌مكلف است جهت هماهنگي و تعيين مسير مجاز تردد از مبدأ به مقصد و با اولويت جاده‌هاي خارج از شهرها به سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور‌يا سازمانهاي تابعه مراجعه و ضمن ارايه درخواست كتبي به همراه اظهارنامه صاحب كالا، مجوز و مسير عبور مواد خطرناك را دريافت نمايد.
‌تبصره - سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور مي‌تواند مجوز عبور و مسير حمل و نقل بعضي از مواد خطرناك را به صورت مدت دار ارايه نمايد.
‌ماده 8- وسيله نقليه حامل مواد خطرناك صرف نظر از وزن و حجم محموله فقط در ساعات روز مجاز به تردد در جاده‌هاي كشور خواهد بود و بايد قبل‌از پايان روز در پاركينگ مناسب توقف و تا آغاز روز بعد از حركت خودداري كند. در صورت لزوم سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور نقشه مسيري را‌كه وسيله نقليه حامل مواد خطرناك براي رسيدن به مقصد بايد طي كند و توقفهاي غير اضطراري بين راه در آن پيش بيني شده است را در اختيار‌متصديان حمل و نقل قرار خواهد داد و راننده مكلف است وسيله نقليه را در مسير تعيين شده هدايت كند. در نقشه مورد بحث سعي خواهد شد كه‌وسيله نقليه حتي المقدور از نقاط كم جمعيت و احياناً جاده‌اي كمربندي شهرها عبور داده شود و توقفهاي بين راه دور از وسايل نقليه ديگر و محلهاي‌امن و خلوت انجام گيرد.
‌ماده 9- پارك و توقف وسايل نقليه حامل مواد و محصولات خطرناك در طول جاده‌ها فقط تحت شرايط زير امكان‌پذير است.
‌الف - نصب گوه به تعداد حداقل 2 عدد و متناسب با تعداد چرخ‌هاي وسايل نقليه حامل مواد و محصولات خطرناك در حين توقف الزامي است.
ب - موتور وسيله حامل مواد و محصولات خطرناك بايد در حين توقف خاموش باشد.
ج - وسايل نقليه حامل مواد و محصولات خطرناك نبايد به هيچ عنوان نشت يا سرريز داشته باشند.
چ - وسايل نقليه حامل مواد و محصولات خطرناك بايد در نقاط با شيب كم توقف كنند و از پارك و توقف وسيله نقليه در سربالايي يا سرازيريهايي كه‌توسط وزارت راه و ترابري باي علايم مشخص شده‌اند، خودداري نمايد.
ح - در مواقعي كه راننده وسيله نقليه حامل مواد خطرناك اضطراراً مجبور به توقف شود بايد وسيله نقليه را حتي المقدور منتهي اليه سمت راست جاده‌در محوطه باز دور از پلها و تونلها و تأسيسات رفاهي بين راه متوقف نمايد.
خ - در توقف‌هاي بين راه و توقفهاي اضطراري بايد راننده يا كمك راننده در وسيله نقليه يا اطراف آن باقي مانده و از آن مراقبت نمايد. علاوه بر اين‌ضرورت در مواضع 10 متري ابتدا و انتهاي وسيله نقليه متوقف شده چراغهاي 24 ولتي زرد رنگ الكتريكي نصب شود كه تأمين نيروي آنها مستقل از‌وسيله نقليه صورت مي‌گيرد.
‌ماده 10- رانندگان وسايل نقليه حامل مواد خطرناك در هنگام سوخت‌گيري بايد موارد زير را رعايت كنند:
‌الف - سوخت‌گيري حتي الامكان در پمپهاي دور از شهرها و مراكز جمعيتي صورت گيرد.
ب - وسيله نقليه ديگري در جلو يا عقب وسيله نقليه حامل مواد خطرناك مشغول سوخت‌گيري يا در انتظار نوبت نباشد.
ج - موتور وسيله نقليه حامل مواد خطرناك بايد در حين سوخت‌گيري خاموش باشد.
‌د - راننده يا كمك راننده وسيله نقليه نبايد از آن دور شوند.
‌ماده 11- وسايل نقليه حامل محمولات خطرناك نبايد تحت هيچ شرايطي وسيله نقليه ديگري را يدك كشي نموده يا توسط وسيله نقليه ديگري يدك‌كشي شود.
‌ماده 12- حمل مسافر و سرنشين به استثناي راننده و كمك راننده يا عوامل ديگري كه با تشخيص متصدي حمل و نقل بايد همراه محموله و وسيله‌نقليه در عمليات حمل و نقل كالاي خطرناك باشد، ممنوع است.
‌ماده 13- استعمال دخانيات يا استفاده از هرگونه وسيله روشنايي يا آتش زا در داخل وسيله نقليه يا در فاصله 50 متري آن در حين انجام عمليات حمل‌و نقل مواد خطرناك ممنوع است.
‌ماده 14- چنانچه به هر دليل در حين عمليات باراندازي يا بارگيري به ناچار بايد در محوطه‌اي تعدادي وسيله نقليه حامل مواد خطرناك متوقف شوند يا‌در توقفگاه مناسبي تعدادي از اينگونه وسايل نقليه متوقف شده‌اند بايد شعاع 20 متري را براي فاصله يكديگر حفظ كنند.
‌ماده 15- در صورتي كه پمپ تخليه كالاي خطرناك از نيروي موتور وسيله نقليه انرژي خود را كسب نمي‌نمايد بايد در حين تخليه، موتور وسيله نقليه‌خاموش باشد.
‌تبصره 1- چنانچه وسيله نقليه، حامل محموله خطرناكي از طبقات 6 و 8 و 9 باشد و محل تخليه و باراندازي در مكاني مسقف واقع شده باشد، بايد‌وسيله نقليه مجهز به موتور پمپ تخليه محموله باشد كه منبع انرژي آن مستقل از موتور محركه وسيله نقليه است.
‌تبصره 2- چنانچه وسيله نقليه، حامل محموله خطرناكي از طبقات 1 و 6 و 8 و 9 بوده و محل تخليه و باراندازي در مكاني مسقف واقع شده باشد بايد در‌حين تخليه موتور وسيله نقليه خاموش باشد.
‌ماده 16- حمل مواد خطرناك در بارگير و يدك مستقل و همچنين حمل مواد خطرناك طبقات 1 و 6 و 8 و 9 در وسايل نقليه مفصل دار ممنوع است.
‌ماده 17- محمولات خطرناك از طبقه 4 و رديف 3-4 بايد در بارگيرهاي مسقف و مقاوم نسبت به نفوذ آب و رطوبت حمل شوند.
‌ماده 18- چنانچه وسيله نقليه حامل مواد خطرناك به دليل نقص فني ناچار به توقف طولاني (‌براساس نظر سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور) در‌مسير گردد، راننده مكلف است متصدي حمل و نقل را از موضوع مطلع نمايد و متصدي حمل و نقل نيز مكلف است متصدي حمل و نقل نيز مكلف‌است به محض اطلاع وسيله نقليه مناسبي را به همراه عوامل لازم براي باراندازي وسيله نقليه معيوب و بارگيري وسيله نقليه اعزامي به محل توقف‌خودرو اعزام نمايد.
‌ماده 19- در صورت بروز سوانحي كه منجر به پخش مواد در طبيعت مي‌گردد، متصدي حمل و نقل، موظف است سريعاً مراتب را به سازمان‌هاي‌امدادي اطلاع دهد.
‌ماده 20- متصدي حمل و نقل مكلف است قبل از اعزام وسيله نقليه جهت بارگيري و حمل محموله خطرناك برنامه زمان بندي سفر را در اختيار راننده‌قرار دهد و راننده نيز مكلف است برنامه تنظيمي از سوي متصدي حمل و نقل را به دقت رعايت نمايد.
‌ماده 21- مواد خطرناك از انواع زير گروه‌هاي طبقه 1 بايد در كاميون‌هاي بار بارگير بسته يا داراي دربهاي كناري (‌ بغل بازشو) حمل شود.
‌ماده 22- حداكثر وزن محموله از طبقه 1 در زير گروه 1-1 نبايد از 1000 كيلوگرم و در زير گروه‌هاي 2-1 و 3-1 نبايد از 3000 كيلوگرم در هر بارگير‌تجاوز نمايد.
‌تبصره - ميزان حمل محمولات متعلق به نيروهاي مسلح كشور در صورت ضرورت و با مسئوليت وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح از شمول‌اين ماده مستثني است.
‌ماده 23- متصدي حمل و نقل مكلف است مقررات مربوط به اسناد و مدارك حمل و نقل كالاي خطرناك را طبق ضوابط مندرج در ضميمه «ب»‌رعايت نموده و بسته‌ها و جعبه‌هاي حامل مواد خطرناك نيز بايد داراي برچسب ويژه‌اي باشند كه مشخصات كالاي خطرناك و شماره طبقه مربوط به آن‌مطابق پيوست يك ضميمه «‌الف» به دقت در آن منعكس شده باشد و روشهاي بسته بندي مندرج در ضميمه «ج» در مورد آنها رعايت گردد.
‌ماده 24- چنانچه وسيله نقليه، حامل محموله‌اي از طبقه 1 بوده و مقرر است كه محموله آن در باراندازهاي مختلف تخليه گردد، نحوه بارگيري بايد به‌نحوي باشد كه بدون جا به جا كردن ساير جعبه‌هاي حامل كالاي خطرناك و به ترتيب محموله تخليه و باراندازي شود.
‌ماده 25- چنانچه وسيله نقليه، حامل مواد خطرناك از طبقه 1 توسط مأمورين پليس راه ملزم به توقف شود، راننده وسيله نقليه مكلف است در نقطه‌اي‌كه پليس راه مشخص نموده است، توقف نمايد.
‌ماده 26- در صورتي كه كارواني از وسايل نقليه حامل مواد خطرناك به دنبال يكديگر در حركت باشند، رانندگان مكلف به حفظ فاصله 80 متري از‌يكديگر مي‌باشند.
‌ماده 27- محموله هايي از نوع دي اكسيد كربن و اكسيد نيتروژن و گازهايي از طبقه 2 بايد در وسايل نقليه بدون مفصل و در تانكرهاي ثابت كه به نحو‌مناسبي به شاسي وسيله نقليه محكم شده‌اند، حمل گردند.
‌ماده 28- حمل گازهايي از طبقه 2 در مخازن كوچك و در بارگيرهاي كانتينرهاي ممنوع است.
‌ماده 29- حمل مايعات از طبقه 8 فقط توسط تانكرهاي ثابت مجاز است و اين گونه مواد نبايد به صورت بشكه‌هاي مجزا روي بارگيري‌هاي كفي يا‌اطاقدار حمل شوند.

‌فصل سوم: مقررات مربوط به وسايل نقليه حامل مواد و محمولات خطرناك
‌ماده 30- حمل و نقل كالاها و محمولات خطرناك در صورتي مجاز مي‌باشد كه وسايل نقليه حامل اين گونه محمولات حائز شرايط و ضوابط مندرج‌در اين فصل باشند.

‌تبصره - حمل و نقل مواد سوختي به صورت مايع يا گاز در صورتي كه ظرفيت وسايل نقليه از ميزان زير تجاوز ننمايند، مشمول مقررات اين آيين‌نامه‌نمي‌باشند.
‌الف - وسايل نقليه داراي تانكرهاي قابل انفكاك جهت حمل مايعات با حداكثر ظرفيت 1000 ليتر.
ب - تانك كانتينرها جهت حمل انواع گازها با حداكثر حجم 3000 ليتر.
‌ماده 31- وسايل نقليه حامل مواد خطرناك بايد علاوه بر معاينه فني معتبر، داراي گواهينامه تأييد صلاحيت صادره از طرف مؤسسه معتبر به شرح‌مذكور در ضميمه «‌د» اين آيين‌نامه مي‌باشند.
‌تبصره 1- در صورت نبود مؤسسات فني ذي صلاح در شناسايي و بازرسي فني وسايل نقليه حامل مواد خطرناك، شركتها و مؤسسات حمل و نقلي‌شاغل در بخش حمل و نقل مواد خطرناك موظفند وفق مفاد اين آيين‌نامه صلاحيت فني وسيله نقليه تحت پوشش خود را به دفتر وارسي و‌گواهينامه‌اي مطابق ضميمه «‌د» را تنظيم و در اختيار رانندگان و عوامل حمل و نقل كالاي خطرناك قرار دهند. مسئوليت قانوني ناشي از عدم بررسي‌دقيق و درست وسايل نقليه شاغل در اين بخش، متوجه اين شركتها و مؤسسات بوده و هر گونه سهل انگاري در صدور چنين گواهينامه هايي مشمول‌مقررات ماده 6 خواهد بود.
‌تبصره 2- مدت اعتبار اين گواهينامه يك سال بوده و مالك وسيله نقليه مكلف است ظرف يك ماه قبل از انقضاي مدت گواهينامه آن را تمديد نمايد.
‌تبصره 3- چنانچه وسيله نقليه حامل مواد خطرناك از 2 بخش مستقل كشنده و بارگير تشكيل شده باشد بايد هر كدام به تفكيك داراي يك گواهينامه‌تأييد صلاحيت باشند.
‌تبصره 4- چنانچه وسيله نقليه حامل مواد خطرناك از 2 بخش كشنده و نيم يدك تشكيل شده باشد و نيم يدك به صورت مستقل داراي شماره پلاك‌باشد بايد در بند 7 گواهينامه تأييد صلاحيت شماره پلاك نيم يدك نيز درج گردد.
‌ماده 32- وسايل نقليه تانكردار با بارگيرهاي نيم يدك كه كانتينرهاي حامل مواد خطرناك را حمل مي‌كنند يا وسايل نقليه‌اي كه مواد و محصولات‌خطرناك را به صورت فله‌اي حمل مي‌كنند بايد از مثلثهاي خطر در هر دو طرف كانتينر يا تانك استفاده كنند.
‌ماده 33- اطلاعات زير بايد به صورت خوانا روي بدنه بارگير وسايل نقليه تانكردار كه محمولات خطرناك را حمل نمايند درج گردد.
1- نام شركت يا مؤسسه حمل و نقل
2- ظرفيت تانكر
3- وزن خالي تانكر
4- حداكثر وزن تانكر به همراه محموله
5- تاريخ و مدت اعتبار بازرسي
‌ماده 34- اطلاعات زير بايد به صورت خوانا بر روي تانك كانتينرهاي حامل مواد خطرناك درج گردد.
1- شماره ثبت تانك كانتينر
2- نام شركت توليد كننده تانك كانتينر
3- شماره سريال اعلام شده توسط شركت توليدكننده تانك كانتينر
4- مقدار عددي فشار محموله بر حسب مگاپاسكال يا بار
5- سال توليد تانك كانتينر
6- ظرفيت تانك كانتينر برحسب ليتر
‌ماده 35- وسايل نقليه‌اي كه محمولات خطرناك با حداكثر نقطه اشتعال 32 درجه سانتي گراد را حمل مي‌نمايند بايد سرپوشيده بوده و طرح و ساخت‌محفظه بارگير آنها به صورتي باشد كه محموله آنها تحت اثر دما و حرارت خارج از محيط قرار نگيرند.
‌ماده 36- حداكثر عمر تانكرهايي كه به صورت بارگير براي حمل كالاهاي خطرناك از طبقه 3 بكار مي‌روند، نبايد از 8 سال تجاوز كند.
‌ماده 37- تانكرهايي كه در آنها محمولاتي از طبقات 2-5 و 8 حمل مي‌شوند بايد از ورقي با پوشش گالوانيزه ساخته شوند و عمر آنها نيز از 4 سال‌تجاوز ننمايد.
‌ماده 38- وسايل نقليه حامل مواد خطرناك بايد در سطح قايم عقب داراي مثلث نارنجي رنگ به طول قاعده 40 سانتي متر و ارتفاع 30 سانتي متر با‌خط مشكي حاشيه‌اي به ضخامت 15 ميلي متر باشند.
‌تبصره 1- وسايل نقليه تانكردار و بارگيرهايي كه داراي بيش از يك تانكر براي حمل و نقل كالاي خطرناك هستند بايد علاوه بر نصب مثلث موضوع اين‌ماده به دو مثلث خطر با همان ابعاد در طرفين نيز مجهز باشند.
‌تبصره 2- وسايل نقليه حامل محمولات خطرناك به صورت جامد و فله‌اي، علاوه بر نصب مثلث خطر موضوع اين ماده، بايد تابلوهاي نارنجي كه‌شماره كالاي خطرناك، شماره خطر و ساير مشخصات لازم در آن ثبت شده است را مطابق ضميمه «‌هـ» داشته باشند.
‌ماده 39- وسايل نقليه حامل مواد خطرناك بايد به وسايل اطفاي حريق متناسب با نوع وسيله نقليه و ميزان قابليت اشتعال كالاهاي حمل شده مجهز‌باشند.

‌فصل چهارم: مقررات مربوط به راننده و خدمه وسايل نقليه حامل مواد و محمولات خطرناك
‌ماده 40- حمل و نقل كالاها و محمولات خطرناك در صورتي مجاز مي‌باشد كه رانندگان و كمك رانندگان وسايل نقليه حامل اين گونه محمولات حائز‌شرايط و ضوابط مندرج در اين فصل باشند.
‌ماده 41- رانندگان وسايل نقليه حامل مواد خطرناك بايد داراي گواهينامه معتبر متناسب با نوع وسيله نقليه تحت راهبري خويش بوده و حداقل مدت 3‌سال از زمان صدور گواهينامه نيز سپري شده باشد.
‌تبصره 1- حداقل سن رانندگان كه قصد فعاليت در زمينه حمل و نقل مواد خطرناك را دارند، 26 سال تمام مي‌باشد.
‌تبصره 2- حداكثر سن مجاز براي رانندگان وسايل نقليه حامل مواد خطرناك 50 سال تمام مي‌باشد. اما در صورت عدم بروز تخلفات از جانب راننده با‌در نظر گرفتن امتيازبندي تخلفات راننده، متصدي حمل و نقل مي‌تواند با موافقت سازمان از رانندگان با سن بيش از 50 سال و كمتر از 60 سال استفاده‌نمايد.
‌ماده 42- آن دسته از رانندگان كه مواد خطرناك را داخل تانكرهاي ثابت يا تانكرهاي قابل انتقال با ظرفيت بيش از 1000 ليتر يا تانك كانتينرهاي با‌ظرفيت بيش از 3000 ليتر حمل مي‌كنند و همچنين رانندگاني كه به حلم اين مواد توسط وسايل نقليه با وزن ناخالص بيش از 3500 كيلوگرم اقدام‌مي‌نمايند، بايد علاوه بر گواهينامه متناسب با رانندگي وسيله نقليه، تأييديه ويژه‌اي كه مؤيد آشنايي با موضوع حمل و نقل مواد خطرناك، مفاد آيين‌نامه‌حمل و نقل جاده‌اي‌مواد خطرناك، اقدامات احتياطي جهت اجتناب از بروز حوادث ناشي از حمل و نقل مواد خطرناك و اقدامات پيشگيرانه در جهت جلوگيري از حوادث‌ناشي از حمل و نقل جاده‌اي اين مواد را مطابق نمونه مذكور در ضميمه و در اختيار داشته باشند.
‌تبصره - براي صدور تأييديه ويژه، شركتها و مؤسسات حمل و نقلي كه به جابجايي مواد خطرناك مبادرت مي‌ورزند، مكلفند براساس ضوابط و‌دستورالعملهاي ارايه شده از طرف سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور اقدام به برگزاري دوره‌هاي آموزشي نموده و تأييديه ويژه را به رانندگان ارايه‌كنند.
‌ماده 43- رانندگان وسايل نقليه مكلفند قبل از آغاز عمليات حمل و نقل وسايل و لوازم زير را به همراه داشته باشند و در صورت لزوم از آنها استفاده‌كنند.
1- جليقه زرد رنگ احتياط مطابق با استاندارد EN471
2- عينك حفاظتي مناسب جهت حفاظت از چشم در مقابل حرارت و خطرات ناشي از واكنشهاي شيميايي مواد خطرناك.
3- ماسك مناسب براي تصفيه بخارها و گازهاي ناشي از محمولات سمي.
4- دستكش لاستيكي مناسب و مقاوم در برابر مواد شيميايي.
5- چكمه لاستيكي مقاوم در برابر مواد شيميايي.
6- تن پوشي سراسري از جنس مواد ضدآب (WATER PROOF) و مقاوم در برابر مواد شيميايي.
7- چراغ قوه دستي
8- بطري حاوي مايع شستشوي چشم.
9- بطري حاوي آب
‌ماده 44- به منظور كنترل و ارزيابي ميزان تخلفات رانندگي رانندگان و شركتهاي حمل و نقل از مفاد اين آيين‌نامه دستورالعمل امتيازبندي تخلفات و‌نحوه برخورد با رانندگان و شركتها توسط سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور و معاونت راهنمايي و رانندگي و امور حمل و نقل ناجا تهيه و به مرحله‌اجرا گذارده خواهد شد.
‌ماده 45- استفاده از راننده‌اي كه حائز كليه شرايط راننده اصلي باشد، همراه وسيله نقليه حامل مواد خطرناك اجباري است.
‌ماده 46- رعايت كنوانسيون بازل و مصوبات مرتبط با آن در حمل و نقل جاده‌اي لازم الاجرا است.

 

‌معاون اول رييس جمهور - محمدرضا عارف